Përmbledhje
Libri i Habakukut është unik ndër profetët sepse nuk i drejtohet popullit, por Perëndisë. Habakuku ngriti pyetje të guximshme: Pse lejon padrejtësinë? Pse përdor një komb edhe më të lig (Babiloninë) për të gjykuar Judën? Libri është një dialog i sinqertë midis profetit dhe Perëndisë — dhe përgjigja hyjnore çon te një nga deklaratat më të rëndësishme të Biblës: “i drejti do të jetojë me besimin e tij” (2:4).
Habakuku na mëson se besimi nuk kërkon përgjigje për çdo pyetje, por besim tek Perëndia edhe kur nuk i kuptojmë rrugët e Tij.
Autori & Data
Autori është profeti Habakuk, emri i të cilit mund të lidhet me fjalën hebraike për “përqafim.” Nuk dimë shumë për jetën e tij personale, por referenca ndaj këngëtarit kryesor (3:19) sugjeron se ai mund të ketë qenë levit i lidhur me adhurimin në tempull. Libri u shkrua me shumë gjasë rreth 609–605 para Krishtit, pasi Babilonia kishte filluar të ngrihej si fuqi botërore por ende nuk kishte sulmuar Judën drejtpërdrejt.
Konteksti Historik
Habakuku profetizoi në një kohë krizash. Brenda Judës, pas vdekjes së mbretit të mirë Josia në 609 para Krishtit, vendi ishte kthyer në idhujtari dhe padrejtësi nën mbretin Jojakim. Ligësia, dhuna dhe korrupsioni mbizotëronin.
Në skenën ndërkombëtare, Perandoria Asiriane kishte rënë (612 para Krishtit), dhe Babilonia po ngrihej si fuqia e re botërore. Nebukadnetsari kishte mposhtour Egjiptin në betejën e Karkemishit (605 para Krishtit) dhe po afrohej drejt Judës. Habakuku e dinte se gjykimi po vinte, por i dukej e padrejtë që Perëndia do të përdorte një komb edhe më të lig se Juda.
Tema Kryesore
- Problemi i së keqes: Habakuku ngre pyetjen që çdo besimtar e ka bërë: Pse Perëndia lejon padrejtësinë? Pse duket se të këqijtë fitojnë? Libri nuk jep përgjigje të thjeshta, por na mëson të besojmë.
- Sovraniteti i Perëndisë: Perëndia vepron sipas planit të Tij, edhe kur mjetet e Tij na duken të çuditshme. Babilonia ishte mjet gjykimi, por edhe ajo do të gjykohej në kohën e duhur.
- I drejti do të jetojë me besimin: Kjo deklaratë (2:4) u bë themeli i teologjisë së Palit (Romakëve 1:17, Galatasve 3:11) dhe i Reformimit Protestant. Besimi, jo veprat, na drejtëson para Perëndisë.
- Mallkimi i pesëfishtë: Pesë “mjerë” kundër Babilonisë (2:6-20) tregojnë se Perëndia do ta gjykojë edhe mjetin e gjykimit kur ai shkon përtej mandatit.
- Gëzimi në mes të vështirësisë: Libri mbyllet me një himn besimi ku Habakuku shpall gëzim edhe kur gjithçka humb (3:17-19).
Struktura e Librit
- Kapitulli 1:1-4: Ankesa e parë — Pse lejon padrejtësinë në Judë?
- Kapitulli 1:5-11: Përgjigja e parë — Perëndia po ngre babilonezët si mjet gjykimi.
- Kapitulli 1:12–2:1: Ankesa e dytë — Si mund të përdorësh një komb edhe më të lig?
- Kapitulli 2:2-20: Përgjigja e dytë — Prit, sepse vegimi do të përmbushet. I drejti do të jetojë me besimin. Pesë mallkime kundër Babilonisë.
- Kapitulli 3: Lutja-himn e Habakukut — vegimi i madhështisë së Perëndisë dhe deklarata përfundimtare e besimit.
Vargje Kyçe
Habakuku 1:5 — «Shikoni ndër kombe, vështroni dhe çudituni, sepse në ditët tuaja po bëj një vepër që nuk do ta besonit edhe sikur t’jua tregonin.»
Habakuku 2:4 — «Ja, shpirti i atij që është krenar nuk është i drejtë; por i drejti do të jetojë me besimin e tij.»
Habakuku 2:14 — «Sepse toka do të mbushet me njohjen e lavdisë së Zotit, ashtu si ujërat mbulojnë detin.»
Habakuku 2:20 — «Por Zoti është në tempullin e tij të shenjtë; le të heshtë para tij gjithë toka!»
Habakuku 3:17-18 — «Edhe sikur fiku të mos lulëzojë dhe të mos ketë fruta në vreshta, edhe sikur ulliri të mos japë frut… unë do të ngazëllohem në Zotin, do të gëzohem në Perëndinë e shpëtimit tim.»
Mesazhi për Sot
Habakuku flet drejtpërdrejt për çdo besimtar që përballet me pyetje të vështira rreth drejtësisë, vuajtjes dhe heshtjes së dukshme të Perëndisë. Libri nuk na jep përgjigje të thjeshta, por na mëson diçka më të thellë: besimin që qëndron edhe pa përgjigje.
Deklarata “i drejti do të jetojë me besimin” (2:4) është themeli i ungjillit të krishterë — ne shpëtohemi jo me veprat tona por me besim tek Perëndia i zbuluar në Jezus Krishtin. Dhe himni përfundimtar i Habakukut (3:17-19) na sfidon të gëzohemi në Zotin edhe kur rrethanat janë të errëta — jo sepse gjithçka shkon mirë, por sepse Perëndia është i mirë, pavarësisht rrethanave.
